کد خبر : 56257       تاریخ : 1394/11/11 21:00
چرا برخی همچنان «تحریم‌کشور» و «رنج‌مردم» را دوست دارند؟/رانت‌هایی که از دست رفت
گزارشی درباره واکنش مخالفان و موافقان سفر روحانی به اروپا

چرا برخی همچنان «تحریم‌کشور» و «رنج‌مردم» را دوست دارند؟/رانت‌هایی که از دست رفت

رخی که در سال‌های گذشته، با استفاده از رانت‌های گسترده به ثروت‌های بادآورده‌ای رسیده بودند و شاهد تحقیر و فقر گسترده مردم بوده‌‌ و بحران‌های سیاسی، اقتصادی کشور نیز نه تنها از کمترین اهمیتی برای آن‌ها برخورد نبوده، بلکه به آن‌‌ها نیز دامن می‌زدند، حالا به‌یکباره نگران عزت مردم شده‌اند و دولت را متهم به نادیده‌گرفته عزت و منافع ملی کرده‌اند.

پیغام: سرویس سیاسی- پایان تحریم‌های هسته‌ای غرب علیه کشورمان و نخستین سفر پساتحریمی رئیس‌جمهور به اروپا با واکنش منفی برخی مخالفان دولت مواجه شد و در حالی که جامعه جهانی از حضور کشورمان در مناسبات و تعاملات بین‌المللی استقبال کرده است، برخی در داخل همچنان می‌خواهند کشور در تحریم و انزوا باشد. جالب‌تر اینکه مهمترین انتقادهای این افراد به اصلی‌ترین و مهمترین دستاوردهای سفر روحانی به فرانسه و ایتالیا بوده و در ادعایی عجیب گفته‌اند که سفر روحانی به اروپا ضرری برای اقتصاد کشور خواهد بود.

 
به گزارش پیغام، به‌باور بسیاری از تحلیل‌گران و صاحبنظران، مهمترن دستاورد سفر رئیس‌جمهور به اروپا، در کنار همراهی هیأتی بزرگ از کارشناسان و نمایندگان بخش خصوصی، امضای قراردادهای اقتصادی و تجاری بوده است. با این حال، برخی که در سال‌های گذشته، با استفاده از رانت‌های گسترده به ثروت‌های بادآورده‌ای رسیده بودند و شاهد تحقیر و آسیب گسترده مردم بوده‌‌ و بحران‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی کشور نیز نه‌تنها از کمترین اهمیتی برای آن‌ها برخورد نبوده، بلکه به آن‌‌ها نیز دامن می‌زدند، حالا به‌یکباره نگران عزت مردم شده‌اند و دولت را متهم به نادیده‌گرفته عزت و منافع ملی کرده‌اند.
 
این مخالفان که از آغاز مذاکرات هسته‌ای شبانه‌روز در تکاپوی برهم‌زدن این مذاکرات و ایجاد مانعی برای رسیدن به توافق برآمده بودند، حالا با اجرای برجام و لغو تحریم‌ها، دوباره تریبون‌های‌شان را پر کرده‌اند از هجمه‌ها و تهمت‌های ناروایی که دولت ثروت و منافع ملی را روانه جیب غربی‌ها کرده است. اما حقیت و مبنای این‌ ادعاهایی که دلواپسان علیه دولت مطرح می‌کنند چیست؟
 
حمله به فرصت‌سازی‌های دولت برای ملت
 
به گزارش پیغام، روزنامه شهروند در همین‌باره نوشته است: سفر اروپایی حسن روحانی هم برای صنایع داخلی پربار بود و هم برای منتقدان دولت پربازده. ٥ روز سفر حسن روحانی و اعضای هیأت دولت به همراه شماری از صاحبان صنایع به دو کشور ایتالیا و فرانسه چنان زیر ذره‌بین منتقدان دولت قرار گرفت که تنها برای سُم اسب یک مجسمه رومی صفحه‌ها سیاه شد و موضوع مناقشه یک امپراتور رومی و یک حکومتي پارتی در صدها ‌سال پیش پای تحلیلگران مسائل تاریخی را پس از مدت‌ها به رسانه‌های منتقد دولت گشود. تا پیش از این ناوگان هوایی فرسوده و نبود قطعات یدکی و تحریم‌های گسترده در این صنعت به‌عنوان یکی از بزرگترین مشکلات حوزه حمل‌ونقل در کشور همواره مورد انتقاد نمایندگان مجلس و نیز رسانه‌ها قرار داشت. پس از این سفر بود که مدیرعامل شرکت هواپیمایی ایران (هما) اعلام کرد: تفاهمنامه اولیه خرید ۱۱۸ فروند هواپیمای ایرباس به ارزش ۱۰.۵‌ میلیارد دلار در سفر رئیس جمهوری اسلامی ایران به فرانسه به امضا رسیده است. درباره جزییات این قرارداد هم گفته شده است که بخش عظیم اعتبار این خرید از طریق فاینانس تأمین می‌شود و از این ۱۱۸ فروند هواپیما، ۴۵ فروند از خانواده ایرباس ۳۲۰ برای پروازهای داخلی و منطقه‌ای، ۴۵ فروند ایرباس ۳۳۰ برای پروازهای میان‌برد و میان‌برد نزدیک به دوربرد، ۱۶ فروند هواپیمای مدرن ۳۵۰ و ۱۲ فروند هواپیما پهن پیکر دوربرد و قاره‌پیما هستند. این اعداد به آن مفهوم هستند که دولت حسن روحانی تاکنون توانسته است دورنمایی روشن از وضع صنعت هوایی کشور و حمل‌ونقل ایمن مسافران به مردم ایران ارایه دهد.
 
درباره مزایای سفر رئیس‌جمهوری به ایتالیا نیز جلال‌پور، رئیس اتاق بازرگانی ایران در گزارشی که به منظور تشریح تبادلات انجام شده منتشر کرده به نکته قابل توجهی اشاره کرد است. به گفته رئیس اتاق بازرگانی برای نخستین‌بار در حضور رئیس‌جمهوری ایران و نخست‌وزیر ایتالیا سه قرارداد بخش خصوصی در زمینه‌های زیربنایی و فولاد و کشتی‌سازی به ارزش حدود ٣ میلیارد یورو امضا شد. همچنین براساس اعلام پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، ایران و ایتالیا ١٤ سند همکاری در حوزه‌های حمل‌ونقل، راه‌آهن و ریل، همکاری‌های آموزشی و پزشکی، بازرگانی، ایمنی، همکاری‌های بندری، کشاورزی، قرنطینه و حفظ نباتات، پزشکی و دارویی امضا کرده‌اند.
 
تنها نگاهی به تیتر بخش‌های اقتصادی برخی رسانه‌ها در چند ‌سال گذشته نشان خواهد داد که فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران داخلی تا چه اندازه نسبت به شرایط ظالمانه ایجاد شده پس از تحریم‌های اعمال شده علیه جمهوری اسلامی ایران ابراز نگرانی کرده‌اند؛ زمانی که هواپیماهای ایرانی در فرودگاه‌های خارجی از دریافت حتی سوخت محروم می‌شدند و صنایع مربوط به نفت و گاز هم به دلیل عدم سرمایه‌گذاری خارجی به مرور به سمت زیان‌ده شدن در حرکت بودند. با توجه به این موارد جای تعجب دارد که چگونه تعدادی از رسانه‌ها و شخصیت‌های منتقد دولت عناوین و انتقادات گذشته خود از وضع صنایع را فراموش کرده اما چنین دقیق و موشکافانه به بررسی تاریخ اشکانیان علاقه‌مند شده‌اند.عمده انتقادها به دولت بر این موضوع متمرکز شده است که دولت با انعقاد قراردادهای اقتصادی با اروپا عملاً ایران را به بازار مصرفی کشورهای اروپایی تبدیل می‌کند.
 
از سوی دیگر درگیر‌کردن شرکت‌های بزرگ غربی در اقتصاد ایران به نحوی که مجبور به آوردن سرمایه و ایجاد زیرساخت شود به نوعی تضمین پس از توافق برای جلوگیری از برهم خوردن آن خواهد بود. دولتی که نخستین گام‌های پس از تحریم‌های چند ساله را بر‌می‌دارد باید بتواند ارزیابی مناسبی از عملکرد اقتصادی‌اش به مردم ارایه دهد. صاحبان صنایع و نیز کارآفرینان باید اطمینان یابند که توافق هسته‌ای ایران و ١+٥ در زندگی آنان تأثیر مستقیم خواهد گذاشت همان‌گونه که تحریم‌های شورای امنیت با کسب و کار آنان چنین کرد.
 
انتقادات مطرح شده از سوی شخصیت‌های سیاسی و رسانه‌های منتقد دولت در عین حال سوال دیگری را نیز به ذهن متبادر می‌کند؛ چگونه ممکن است بخشی از نهادهای حاکمیتی و رسانه‌های وابسته به آنان که علی القاعده بودجه فعالیت خود را مستقیم و غیرمستقیم از دولت دریافت می‌کنند به‌عنوان اپوزیسیون دولت عمل کنند؟ چنین معادله‌ای در هیچ نقطه‌ای از جهان نمی‌تواند شکل بگیرد و توسط هیچ دولتی نیز تحمل نخواهد شد. این‌که دولتی تمام فعالیت‌های خود را بر یک سیاست مشخص در جهت ایجاد اشتغال و رفع موانع گذشته برای رشد اقتصادی متمرکز کند و آنگاه بزرگترین بلندگوها از بودجه عمومی علیه فعالیت‌های همان دولت عمل کنند. محمد باقر نوبخت، سخنگوی دولت زمانی با اشاره به برخی از این اقدامات گفته بود: «بعضی آتش به اختیارند» و حالا به نظر می‌رسد پس از هر اقدام اقتصادی دولت این آتشباری‌ها سنگین‌تر نیز خواهد بود.منتقدان این روزهای دولت زمانی حتی تحریم‌ها را کاغذ‌پاره می‌دانستند و بر این باور بودند که تحریم‌های تحمیلی هیچ مانعی نمی‌تواند برای توسعه به وجود آورد. این نگاه و رفتار آنها هنوز از یادها نرفته است. تحریم‌ها البته چنانکه طرف غربی هم انتظار داشت برای اقتصاد ایران فاجعه‌بار نبود؛ توان داخلی و مقاومت مردمی بیش از آن بود که اثر مورد انتظار جمهوری‌خواهان کنگره رخ بدهد. برخلاف انتظارها نه گرسنگی فشار آورد و نه مردم به خیابان‌ها ریختند؛ با این حال به نظر می‌رسد منطقی‌تر آن است که بگوییم حالا و پس از تجربه سال‌های تحریم دوطرف مایل به خروج از وضع پیشین هستند. در شرایطی که شر تحریم‌های ضد ایرانی از سر ملت کم شده، غیرعقلانی است که دولت از این شرایط تازه به وجود آمده استفاده نکند و سعی نکند از سفره‌ای که به روی کشور باز شده، سهمی که مردم شایسته‌اش هستند را بردارد.
 
نشریه بازرگانی مارکت پلیس (Marketplace) نوشته است: ایران به آرامی برای بازگشت به اقتصاد جهانی کار می‌کند؛ حسن روحانی به اروپا رفته است و سعی دارد سرمایه‌گذاری در کشورش را که چندین ‌سال زیر تحریم‌های گسترده بین‌المللی بوده، ترغیب کند. تحلیلگر این نشریه اضافه کرده است: بسیاری از شرکت‌های آمریکایی نیز می‌خواهند در این فعالیت‌ها سهیم شوند اما در واقع، در شرایط فعلی در سطحی نیستند که بتوانند با اروپایی‌ها رقابت کنند.
 
نگاهی به مجموعه اقدامات دولت طی چند ماه گذشته نشان می‌دهد که حسن روحانی برای استفاده بهینه و تمام و کمال از شرایط رفع تحریم برنامه‌ای منسجم و حساب‌شده دارد و سنگ‌اندازی برخی در این مسیر مسلما در جهت منافع ملی است و نه تحقق منافع مردمی که سال‌ها در مقابل این تحریم‌ها ایستادند و شرایط سخت را تحمل کردند. در شرایط رفع تحریم وظیفه دولت فرصت‌سازی برای شکوفایی اقتصاد کشور است اما ظاهرا برخی فرصت‌سوزی را به فرصت‌سازی ارجح می‌دانند.
 
بالاترین تشریفات فرانسه برای سفر رئیس‌‌جمهور
 
به گزارش آفتاب، محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه نیز ضمن تشریح دستاوردهای سفر رئیس‌جمهوری به اروپا به لزوم پرهیز از دعواهای داخلی بر سر برجام تأکید و خواهان بهره‌برداری اقتصادی از فضای پس از اجرایی شدن توافق هسته‌ای شد. ظریف با اشاره به سفر رئیس‌جمهوری چین به ایران و  سفر روحانی به فرانسه و ایتالیا گفت: «این سفرها با بهترین شرایط و دستاوردها انجام شد...برای سفر رئیس‌جمهوری ما به فرانسه، دولت فرانسه بالاترین تشریفات را انجام داد و من واقعاً خجالت می‌کشم که برخی برای تخطئه می‌گویند که رئیس‌جمهوری ما را وزیر امور خارجه فرانسه در یک حرکت غیرعادی تحویل گرفت. شما ببینید نخست‌وزیر هند و حتی آقای پوتین را در فرانسه چه کسی تحویل گرفت. مگر ما خودمان قبل از استقبال رسمی، رئیس‌جمهوری را برای استقبال می‌فرستیم؟... چرا بی جهت تلاش می‌کنید عزت مردم ما را به حقارت تبدیل کنید. در حالی که دنیا عزت ملت ما را پذیرفته است.»
 
چرا قراردادهای اخیر را مخالفان برجام دوست ندارند؟
 
سایت عصرایران نیز در مطلبی با عنوان "ایرباس فرانسه بخریم یا سنگ پا از چین وارد کنیم؟!"، به بررسی واکنش مخالفان دولت به سفر روحانی به اروپا پرداخته و با طرح این پرسش که "چرا دلواپسان ایرانی از اتفاقی که با استقبال کارشناسان و جامعه رو به رو شده تا این اندازه ناخرسند و خشم گین اند؟!"، نوشته است: 16 سال پیش و در آبان 1378 که سید‌محمد خاتمی رییس‌جمهوری وقت ایران به پاریس رفت همین‌ها یا اسلاف اینان خرده می‌گرفتند که مگر گفت‌و‌گوی تمدن‌ها و سخنرانی در یونسکو برای مردم نان و آب می‌شود و به این واقعیت نمی‌پرداختند که روزی که او رییس‌جمهور شد فرانسه در تهران سفیر نداشت و دو سال بعد همان‌ها میزبان رییس‌جمهوری ایران شدند. با این که منتقدان مدعی بودند این سفر دستاورد اقتصادی نداشته و به شعارهای فرهنگی و تعارفات دیپلماتیک بسنده شده اما اندک زمانی بعد روشن شد که راه‌اندازی فازهای مختلف پارس جنوبی حاصل توافق با توتال بوده و سفر، دستاوردهای کلان اقتصادی هم داشته است. همکاری‌ها محدود به نفت و گاز نماند و در خودروسازی نیز «‌رنو» در پی «‌پژو» آمد. بر این اساس می‌توان گفت بهانه‌جویی‌های اخیر مسبوق به سابقه است. از اصل گسترش روابط ناخرسندند. چه وجه فرهنگی بچربد چه اقتصادی و نفتی و چه حالا که ایرباس خریده‌ایم.
 
این سایت در بخش دیگری از مطلب خود نوشته است: بخشی از این عیب‌جویی‌ها و بهانه‌تراشی‌ها به خاطر این است که در فضای تحریم‌ها عقد قراردادهایی از این دست در انحصار افراد یا گروه‌های خاص بود و از قِبَل آن منافعی کسب می‌کردند و در فضای پسا‌تحریم و شفاف اگر هم کمیسیونی پرداخت می‌شود معمول هر قراردادی است و رانت خاصی در آن نهفته نیست و اگر باشد قابل نقد و اعتراض است و کسانی نمی توانند پشت آن پنهان شوند. مشکل اصلی اما ... این است که هر چه ایران بین‌المللی‌تر شود، پاره‌ای رفتار‌ها و گفتارها دشوارتر می‌شود و کسانی که به آن سبک خو کرده‌اند از این ترک عادت در رنج‌اند.
 
کارشناسان و صاحب‌نظران چه می‌گویند؟
 

نام و سمت

نظر

مسعود گل شیرازی،عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران

 

با بررسی قراردادهایی که دراین سفر دربخش صنعت منعقد شد براحتی می‌توان تأثیر آن را دربخش صنعت کشورمان ارزیابی کرد. قراردادهایی که دراین سفر بسته شد نیز حکایت از یک برنامه‌ریزی دقیق و ازپیش بررسی شده داشت تا ازاین طریق به نیازهای اولیه و ساختاری اقتصاد ایران پاسخ داده شود.

محمد خوش چهره، استاد دانشگاه تهران

در مرحله نخست این سفر تأثیرزیادی دربازسازی مناسبات بین‌المللی ایران با خارج و همچنین فضای تجارت خارجی خواهد داشت. البته همین که فضای بسته دوران تحریم شکسته شده اهمیت بسیار زیادی دارد. این درحالی است که کشورهای خارجی نیز از لغو تحریم‌های ایران خوشحالند. هم اکنون ظرفیت‌های بالایی که دربخش‌های مختلف اقتصادی ایران وجود دارد جذابیت بسیار زیادی برای کشورها و سرمایه گذاران خارجی دارد. بسیاری از تقاضاها در بازار بزرگ 80 میلیون نفری ایران پاسخ داده نشده است و همچنان ظرفیت‌های زیادی برای سرمایه گذاری و همکاری‌های مشترک وجود دارد.

علینقی مشایخی، عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی شریف

درشرایط فعلی اقتصاد ایران برای خروج از رکود و بازگشت به رونق به جذب سرمایه‌گذاری خارجی نیازمند است. وقتی سرمایه‌گذاری خارجی افزایش یابد تقاضای کل نیز در اقتصاد رشد می‌کند، بخصوص اگر سرمایهگذاری‌های صورت گرفته با هدف صادرات محصولات تولیدی انجام شود در زمینه خروج از رکود و افزایش اشتغال مؤثر خواهد بود. بنابراین قراردادهایی که درسفر اخیر رئیس جمهوری و هیأت همراه به اروپا منعقد شد آثار مثبتی برای اقتصاد ملی ایران دارد. دراین سفر یکی از نکات بسیار مهم ترکیب هیأتی بود که رئیس جمهوری را همراهی کردند. درواقع حضور حدود 100 فعال بخش خصوصی نمودی از جدی گرفتن این بخش توسط دولت و سیاست‌های اصل 44 قانون اساسی بود، اتفاقی که عزم دولت را برای واگذاری تصدی گری‌ها به بخش خصوصی نشان می‌دهد.

محمد رضا نجفی منش، دبیرانجمن سازندگان قطعات خودرو

تمام قراردادهایی که درسفر اروپا منعقد شد به نفع ایران است، چراکه بنا بر این قراردادها جذب سرمایه خارجی به همراه دانش فنی و سهمی از صادرات محصولات انجام می‌شود ضمن اینکه با ورود مدل‌های جدید خودرو این صنعت درایران دچار تحولات بزرگی خواهد شد.

نرسی قربان، کارشناس ارشد انرژی

بازشدن درهای مذاکرات با کشورهای اروپایی درکنار علاقه مندی آنها برای همکاری با ایران باعث رونق صنعت نفت کشورمان می‌شود. دراین زمینه تمام شرکت‌های پیمانکار و مشاوره داخلی که دراین صنعت فعال هستند ازاین همکاری‌ها و قراردادها تأثیر می‌پذیرند. بواسطه شراکت و همکاری شرکت‌های داخلی با شرکت‌های صاحب فناوری خارجی براحتی دانش فنی صنعت نفت به کشور منتقل می‌شود

مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هوایی

قرارداد خرید هواپیما و توسعه فرودگاه‌های کشور با همکاری شرکت‌های بزرگ و معتبر مهم‌ترین دستاوردهای سفر رئیس جمهوری است که می‌تواند صنعت هوایی کشور را متحول کند.حمل و نقل هوایی با وجود تحریم‌ها سعی کرد در بیش از 30 سال گذشته خود را سر پا نگه دارد و خدمات قابل قبولی به مسافران ارائه دهد و ارتباط خود با سایر کشورها را حفظ کند اما در سال‌های تحریم نتوانستیم با شرکت‌های سازنده هواپیما و تولیدکننده قطعات به طور مستقیم ارتباط برقرار کنیم و هواپیما را از مراجع اصلی تامین کنیم. اما لغو تحریم‌ها باعث شد بتوانیم دوباره با شرکت‌های سازنده و مراجع اصلی تولید هواپیما ارتباط مستقیم داشته باشیم. خرید هواپیما برای نوسازی ناوگان و برقراری ارتباط با شرکت‌های معتبر بین‌المللی سازنده هواپیما قطعاً کمک می‌کند تا ایران جایگاه واقعی خود را در منطقه و جهان به دست آورد.(روزنامه ایران)

 

 
 
 

 


  منبع: آفتاب
       لینک مستقیم   :   http://peigham.ir/shownews.aspx?id=56257

نظـــرات شمـــا