کد خبر : 15039       تاریخ : 1393/03/20 10
به دیدگاه های مخالف و منتقد احترام می گذارم
گفت و گو با دکتر رضا معتمد به انگیزه ی انتشار کتاب پژوهشی " بدویت معصوم":

به دیدگاه های مخالف و منتقد احترام می گذارم

پیغام: این اثر نه در سال 90 بلکه می بایست در سال 88 منتشر می شد اما متأسفانه انتشار آن چهار سال به تعویق افتاد.

دکتر رضامعتمد، شاعر، روزنامه نگار و مؤلف کتاب "بدویت معصوم" درباره روند انتشار این کتاب می گوید: من انتشار کتاب را در اوایل سال 88 به حوزه هنری واگذار کردم با این قرار که حداکثر ظرف شش ماه به چاپ برسد،اما هر چه زمان گذشت، کار انتشار کتاب بیشتر عقب افتاد. یک بار خواستار عوض کردن نام کتاب شدند، اما با وجود موافقت من با تغییر نام باز هم کتاب منتشر نشد.

وی همچنین درخصوص غیبت برخی شاعران محلی سرا در این کتاب گفت: هر اثری از جمله این اثر که حاصل فکر یک نفر است، مطابق با فکر و اندیشه و سلایق او است و ممکن است این افکار و سلایق در مواردی با افکار و سلیقه ی دیگران کاملاً منطبق نباشد و کتاب "بدویت معصوم" هم از این قاعده مستثنی نیست برای همین من ضمن دفاع از فکر و سلیقه ام، همه ی انتقادات را به جان می خرم و به همه ی دیدگاه های مخالف و منتقد احترام می گذارم.

 به بهانه انتشار کتاب "بدویت معصوم" امید غضنفر، خبرنگار سرویس ادب و هنر پیغام، گفت وگویی با دکتر رضا معتمد انجام داده است که در ادامه می خوانید:  

 

ایده ی پرداختن به شعر محلی در چه روندی منجر به نگارش و انتشار " بدویت معصوم" شد؟

ـ قبل از این که درباره ی روند نگارش و انتشار کتاب توضیح دهم، لازم است به نکته ای اشاره کنم که چندان با این موضوع بی ارتباط نیست. آن نکته این است که اگر چه خودم به طور جدی به سرودن شعر محلی نپرداخته ام، همیشه به شعر محلی علاقه ی ویژه ای داشته ام و شعر شاعران محلی سرای مطرح استان را پی گیری کرده ام. اصولاًَهمین علاقه بود که باعث شد من و دوست عزیزم علی هوشمند در هفته نامه پیغام، نخستین شب های شعر محلی را در تاریخ استان در سال های پایانی دهه ی هفتاد و سال های نخست دهه ی هشتاد برگزار کنیم. این شب شعرها و آشنایی بیشتر من با توانایی های زیباشناسیک شعر محلی باعث شد که به فکر انجام یک کار تحقیقی روی شعر محلی باشم و در اواسط دهه هشتاد به سمت عملی کردن این ایده رفتم. کار جمع آوری اطلاعات حدود یک سال طول کشید و اواخر سال 1386 نگارش کتاب را شروع کردم و اواخر سال 87 هم آن را به پایان رساندم. 

         

دلیل طولانی شدن روند انتشار کتاب چه بود؛ ظاهراً این اثر در سال 90 باید منتشر می شد؟

ـ این اثر نه در سال 90 بلکه می بایست در سال 88 منتشر می شد اما متأسفانه انتشار آن چهار سال به تعویق افتاد.

 

 

 

دلیل این تأخیر چه بود؟

ـ من انتشار کتاب را در اوایل سال 88 به حوزه هنری واگذار کردم با این قرار که حداکثر ظرف شش ماه به چاپ برسد، اما هر چه زمان گذشت، کار انتشار کتاب بیشتر عقب افتاد. یک بار خواستار عوض کردن نام کتاب شدند، اما با وجود موافقت من با تغییر نام باز هم کتاب منتشر نشد. بعد از گذشت دو سه سال متوجه شدم که برای انتشار کتاب انگیزه ای وجود ندارد. به همین دلیل وقتی متوجه شدم که حوزه بنا ندارد کتاب را منتشر کند، با سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری بندر بوشهر وارد مذاکره شدم و با موافقت مدیر عامل محترم این سازمان و همکاری انتشارات شروع سرانجام کتاب منتشر شد.

 

معیارهای شما برای انتخاب شاعران در مقدمه ی کتاب آمده؛ لطفاً درباره ی این معیارهای سه گانه بیشتر توضیح دهید. چرا در نهایت لیست شاعران با 12 شاعر شکل گرفت؟

ـ در نظرگرفتن این معیارها- که درمقدمه کتاب هم درباره شان توضیح داده ام- برای من یک کار ناگزیر بود. به هر حال من فضای محدودی داشتم. کار انتخاب،آوانگاری و شرح نوشتن بر اشعار هم کارمشکل و زمان بری بود، به همین دلیل مجبور به گزینش بودم و برای این گزینش هم مجبور به در نظر گرفتن معیارهای سه گانه ای شدم. این معیارها اشتهار فرد به محلی سرایی، تمرکز بر محلی سرایی یا انتشار کتاب بود. 

 

آیا صرفاً انتشار یک کتاب، دلیل و معیاری منطقی برای انتخاب یک شاعر- که شهرتی در محلی سرایی ندارد- به شمار می آید؟

ـ وقتی شما مجبور باشید به دلیل محدودیت ها معیارهایی را در نظر بگیرید، پاسخ مثبت است. البته کتاب منتشر شده باید دارای معیارهای لازم باشد که از نظر من در موارد در نظر گرفته شده این معیارها موجود بود.

 

غیاب " اسماعیل بهزادی" شاعر مطرح هم اقلیمی که اشعاری به گویش محلی نیز در کار نوشت پربار ادبی اش دارد- برخی را شگفت زده کرد، چه دلایلی موجب کنار گذاشتن این شاعر نام آشنا شد؟

ـ در این مورد می توانم بگویم متأسفانه ناشی از یک سوء تفاهم از طرف من بوده است. الان بیش از شش سال از زمان تألیف کتاب می گذرد و من واقعاً به یاد ندارم که چگونه اشعارجناب آقای بهزادی در کتاب قرار نگرفت اما فکر کنم در آن زمان برداشت من این بود که برخورد آقای بهزادی با شعر محلی، تفننی است چون آن زمان دو کتاب از ایشان چاپ شده بود که هر دو در قالب سپید بودند. شخصاً هم شعرهای محدودی از آقای بهزادی شنیده بودم. به هر حال اذعان و تأکید می کنم که این یک اشتباه برداشت از طرف من بوده و از این جهت از آقای بهزادی پوزش می خواهم و جایش را در این کتاب خالی می دانم.    

 

یکی دیگر از شاعرانِ محلی سرا " سید احمد شمس العلما" است که شما در فصل دوم کتاب صرفاً نامی از وی برده اید، و علی رغم انتشار کتاب " باغ تاکو" ، بیو گرافی و آثاری از این شاعر را ارائه نکرده اید، چرا؟

ـ من کتاب آقای شمس العلماء را تا امروز ندیده ام. در آن جا هم که در بحث کتاب شناسی شعر محلی، نامی از کتاب ایشان آورده ام، در پاورقی ذکر کرده ام که موفق نشده ام این کتاب را پیدا کنم. از دوستانی هم که در آن زمان مورد مشورت بودند نتوانستم اطلاعات دقیقی کسب کنم. هنوز هم شعری از ایشان ندیده ام بلکه از دوستان حدیث اشعار آقای شمس العلماء را شنیده ام، اما وقتی تعداد زیادی از دوستان شعرشناس جای اشعار ایشان را در کتاب خالی می بینند، باید بپذیرم که در این مورد هم مسامحه شده است.

 

 

چرا در تشریح ویژگی ها و درون مایه های اشعار محلی به" دریایی ها" نپرداخته اید؟

ـ این شاید یک ضعف در میان شاعران محلی سرای ما باشد به ویژه شاعرانی که در آن زمان مطرح بودند. من در بحث وصف و بهاریه سرایی مختصر به این موضوع اشاره کرده ام که نوعی ضعف در نگاه شاعران محلی سرا به طبیعت بومی به ویژه دریا در شعر محلی استان وجود دارد و دلیل این که مقوله ی مستقلی به نام "دریایی ها" در نظر نگرفته ام ناشی از همین نگاه بوده است.    

 

با توجه به انتشار cd تصویری شعر خوانی شاعران محلی سرا، منطقی تر نبود رونمایی کتاب همزمان با انتشار cd به مثابه ضمیمه ی اثر انجام می گرفت؟

ـ آن روز که من کتاب را برای انتشار به حوزه هنری سپردم، نیت ام همین بود و در مقدمه کتاب هم به این موضوع اشاره کردم اما تأخیری که در روند انتشار کتاب به وجود آمد همه ی محاسبات را به هم زد. امیدوارم که تا قبل از آماده شدن cd کتاب هم به چاپ دوم برسد!

 

برخی از اهالی قلم، طرح جلد فعلی را طرح نامناسبی برای کتاب " بدویت معصوم" توصیف می کنند. نظر شما به عنوان مؤلف اثر چیست و آیا از سوی ناشر در این زمینه با شما همفکری شد؟

ـ بله با همفکری من بوده و باید برای نظر برخی از اهالی قلم هم احترام قائل شد ولی به هر حال انتخاب طرح جلد، موضوعی سلیقه ای است. 

 

آیا به جلد دیگری برای این کتاب حاوی شعر جوانان  محلی سرا به ویژه آنان که در محافل مختلف، اشعار قابل تأملی با درون مایه های اجتماعی و رویکردی طنز آمیز ارائه می دهند، اندیشیده اید؟

ـ  در حال حاضر نه ولی اگر عمری باقی باشد و مجالی فراهم شود امیدوارم در آینده چنین اتفاقی بیفتد.

 

اکنون به عنوان مؤلف اثر غیاب کدام شاعر را در کتاب احساس می کنید و یا طرح چه نکاتی را ضروری می دانید؟

ـ غیر از جوانانی که چند سال اخیر در عرصه شعر محلی مطرح شده اند، غیبت اشعار آقای بهزادی را بیش از همه احساس می کنم. از طرفی فکر می کنم نیاز به این توضیح مختصر باشد که هر اثری از جمله این اثر که حاصل فکر یک نفر است، مطابق با فکر و اندیشه و سلایق او است و ممکن است این افکار و سلایق در مواردی با افکار و سلیقه ی دیگران کاملاً منطبق نباشد. نقد و انتقاد هم در چنین فضایی شکل می گیرد. نکاتی که گفتم غیر از اشتباهات و سهل انگاری هایی است که ممکن است در پژوهش هایی این چنین رخ دهد. کتاب "بدویت معصوم" هم از این قاعده مستثنی نیست برای همین من ضمن دفاع از فکر و سلیقه ام، همه ی انتقادات را به جان می خرم و به همه ی دیدگاه های مخالف و منتقد احترام می گذارم.   

 

 

 

 


  منبع: پایگاه خبری تحلیلی پیغام
       لینک مستقیم   :   http://peigham.ir/shownews.aspx?id=15039

نظـــرات شمـــا