کد خبر : 2840       تاریخ : 1392/07/04 10:33:58
آتشي و دستاني بر موسيقي

آتشي و دستاني بر موسيقي

محسن شريفيان

استاد منوچهر آتشي جدا از تسلط بر شعر و ادبيات پارسي و آشنايي با زبان انگليسي، دستي نيز بر هنر داشت. از اين ميان مي‌توان  به حضور  او در عرصه‌ي سينما با بازي در فيلم «آرامش در حضور ديگران»  به کارگرداني ناصر تقوايي در سال 1349 و همكاري در نوشتن متن سريال «دليران تنگستان» به كارگرداني همايون شهنواز در سال 1354 و همچنين بازي در تئاتر «بيژن و منيژه»  در سال 1329 و تئاتري حماسي در سال 1335 و نويسندگي و کارگرداني  تئاتر «ظلم ارباب» در سال 1346 اشاره نمود.               

اين شاعر پر آوازه‌ي ايراني در زمينه‌ي موسيقي قومي خود نيز صاحب قلم و نظرات مهمي مي‌باشد. نظرات ايشان اول بار در كتاب «موسيقي بوشهر» نوشته‌ي مرحومان استاد يوزف كوكرتز و استاد محمد تقي مسعوديه كه در سال 1356 توسط انتشارات سروش منتشر گرديد، مورد توجه خاصي قرار گرفت. كار استاد در اين كتاب گران سنگ، توضيح و تصحيح معاني اشعار بود؛ اما اظهار نظرهاي ايشان در اين كتاب به ويژه درباره خاستگاه «شروه»، بسيار معتبر است. اين روند بعدها با ارايه مقالات مختلف توسط وي كه در نشريات محلي بوشهر/آيينه‌ي جنوب شماره133 تا 139 سال1376/ به چاپ رسيد، ادامه يافت. متن كامل ديدگاه آتشي در خصوص موسيقي بوشهر را استاد سيد قاسم ياحسيني در قالب مصاحبه در كتاب «آتشي در مسير زندگي» به چاپ رسانده است.

قابل ذكر است آخرين فعاليت ايشان در حوزه‌ي موسيقي بوشهر، نقد كتاب «اهل ماتم، آواها و آيين سوگواري در بوشهر» (نوشته ي نگارنده) بود كه در نشريه «نسيم جنوب» /شماره 296، خرداد1383/ به چاپ رسيده است.

آتشي اشعار ويژه‌اي نيز تحت تأثير موسيقي سروده است. جدا از اشعاري كه برخاسته از موسيقي بوشهر و آيين‌هاي آن مي‌باشند، مي‌توان به شعر «سمفوني دهم» (متأثر از سمفوني سوم بتهوون) اشاره نمود. وي در مقدمه‌ي اين شعر آورده است:

«نام اين شعر قاعدتاً مي‌بايست سمفوني چهارم باشد.چون من در ساختار دروني شعر، نظر به سمفوني سوم بتهوون داشته ام كه آن را چنان كه نوشته اند، از سر شيفتگي به ناپلئون ساخته و پرداخت، و من به اصطلاح، خواسته ام بديلي براي آن بنويسم كه ناسخ آن باشد. از اين قرار مي بايست سمفوني چهارم عنوان شعر مي شد. اما مي دانيم كه بتهوون سمفوني چهارمي داردكه موضوعش چيز ديگري است. از آن طرف او سمفوني نهم را دارد كه موضوعش چندان بي ارتباط با نظرگاه من نيست. از اين رو من سمفوني دهم را عنوان كردم. نهايتاً اين كه شعر من احتمالاً هيچ ربطي به هيچ سمفوني نداشته باشد! شايد براي خودش يك سمفوني باشد.»

«سمفوني دهم» را استاد محمد حقوقي به نقد كشانده كه در نشريه «فرهنگ توسعه» /شماره 31، بهمن 1376/ و همچنين در كتاب «پلنگ دره‌ي ديزاشكن» نيز به چاپ رسيده است.

آتشي در زمان مسئوليت خود در امور تربيتي آموزش و پرورش بوشهر، مديريت اولين گروه هنري دانش‌آموزان بوشهر را در اردوي «رامسر» در سال 1343 به عهده گرفت. تدبير ايشان در خصوص اجراي موسيقي بوشهر، نخستين حضور صحنه‌اي اين نوع موسيقي محسوب مي‌گردد. موسيقي ارايه شده در رامسر، اجراي «يزله خواني» بود كه در نهايت با موفقيت پايان يافت. اجراي يزله خواني از بوشهر و اجراي گروه زنده ياد «گلپريان» ازهمدان، تنها گزينه‌هاي بودند كه براي نمايش در تلويزيون تازه تأسيس ايران انتخاب گرديدند. /ر.ك: آيينه جنوب شماره 138، سال1376

گفتني است در پي جلسه‌اي كه در راستاي ارتقاء شعر و موسيقي بوشهر با ايشان داشتم، آتشي نخستين ترانه‌ي محلي خود را نيز با عنوان «بهار» سرود. اين ترانه توسط نگارنده با اجراي گروه «مرواريد ليان» در آلبوم «شپ» /پيام كاست 1379/ به ضبط رسيده است. حضور ايشان در اين مجموعه باعث توجه‌ جدي ديگر شاعران مطرح بوشهري به اين نوع موسيقي گرديد.

«بهار بهار بهارن، سال از بهار ديارن/ سال بلال گندمن، شونه‌ي جو سي مردمن»

آخرين ديدار من با استاد آتشي پيرامون موسيقي، گفتگو براي آهنگسازي مجموعه آلبوم دكلمه‌ي اشعاري بود كه با صداي ايشان به ضبط رسيده است. استاد در اين خصوص نظرات ارزشمندي را ارايه نمودند و مايل بودند كه ساخت موسيقي اين مجموعه را به عهده بگيرم، اما در نشست ديگري كه به اتفاق وي و تهيه كننده‌ي اين اثر در تهران داشتيم، متأسفانه متوجه شدم كه شرايط مالي تهيه كننده مناسب موسيقي در خور اشعار استاد نبود و از همين رو همكاري من در اين مجموعه هنوز مشخص نيست. اميدوارم كه بتوانم نظرات استاد را در اين مجموعه لحاظ دارم.

«بوشهر شعر و شروه

بوشهر زار زار

در نوحه هاي «بخشو» ي پيرار

بوشهر شور و شكوه

در چله هاي شبنم و شرجي»

منبع: وبلاگ مروارید لیان

 

 


  منبع: پایگاه خبری تحلیلی پیغام
       لینک مستقیم   :   http://peigham.ir/shownews.aspx?id=2840

نظـــرات شمـــا